اورکلاک سی پی یو (Overclock) به معنی ایجاد تغییر در سرعت ساعت پردازنده کامپیوتر است. در این روش شما سرعت کلاک را نسبت به حالت عادی آن افزایش میدهید تا سیستم با سرعت بیشتری کار کند. در چنین شرایطی سیستم (کامپیوتر، مینی پی سی، تین کلاینت و یا…) در هر ثانیه عملیات بیشتری انجام میدهد و شما میتوانید پروژههای خود را سریعتر انجام دهید. به این ترتیب سرعت انجام بازی، ویرایش ویدئو و انجام کارهای سنگین افزایش پیدا میکند. با این حال، این افزایش سرعت منجر به گرم شدن بیش از حد سیستم میشود که میتواند به آن آسیب بزند. برای بررسی این خطرات و جلوگیری از آنها در ادامه با ما همراه باشید.
دلایل اورلاک کردن سی پی یو
دلایل زیادی برای اورکلاک کردن پردازنده سیستم وجود دارد. افراد مختلف به دلایل مختلف تصمیم به انجام این کار میگیرند. در ادامه به این دلایل اشاره میکنیم:
- افزایش عملکرد دستگاه: با اورکلاک کردن میتوانید سرعت پردازنده دستگاه را افزایش دهید. این افزایش سرعت باعث بهبود عملکرد دستگاه و سریعتر شدن روند انجام عملیات مختلف میشود.
- ارتقا پردازنده: اگر سرعت سیستم شما کم شود احتمالا به فکر تعویض cpu میافتید. به جای تعویض سی پی یو میتوانید آن را اورکلاک کنید و به صورت کاملا مقرون به صرفه باعث افزایش سرعت دستگاه شوید.
- افزایش طول عمر پردازنده: وقتی پردازنده قدیمی میشود نیاز به ارتقا پیدا میکند، اما با اورکلاک کردن میتوانید عملکرد آن را بهبود ببخشید و طول عمر آن را افزایش دهید.
- بهبود عملکرد اجرای بازی: گیمرها میتوانند برای بهبود عملکرد و اجرای بازیهای سنگین این کار را انجام دهند. اورکلاک میتواند نرخ فریم را افزایش دهد تا گیم پلی روانتر اجرا شود.
نکات مهم قبل از اورلاک کردن سی پی یو
قبل از اینکه به سراغ اورکلاک کردن سیستم (کامپیوتر یا مینی پی سی و یا…) بروید، باید یک سری نکات مهم را در نظر بگیرید. در ادامه این نکات را برای شما آوردهایم:
- در نظر گرفتن گارانتی: اورکلاک کردن سی پی یو معمولا باعث باطل شدن گارانتی آن میشود؛ پس قبل از انجام این کار با شرکت تولید کننده یا وارد کننده این قطعه تماس بگیرید.
- افزایش گرما: وقتی پردازنده را overclock میکنید در حین انجام کار گرمای بیشتری تولید میشود که ممکن است به سیستم آسیب بزند. به همین دلیل هم باید از سیستم خنک کننده و فنهای قویتری استفاده کنید.
- افزایش مصرف برق: وقتی سی پی یو را اورکلاک میکنید برق بیشتری مصرف میکند. به همین دلیل ممکن است به منبع انرژی با ولتاژ بالاتری نیاز داشته باشید. همچنین هزینه برق هم بیشتر میشود.
- مشکلات پایداری سیستم: اگر اورکلاک را با دقت انجام ندهید ممکن است باعث بیثباتی سیستم، خرابی یا حتی از دست دادن اطلاعات شود.
- سازگاری: شما نمیتوانید همه پردازندهها را اورکلاک کنید، چون برخی از آنها با این روش سازگاری ندارند. به همین دلیل باید قبل از انجام این کار درباره پردازنده سیستم خود تحقیق کنید.
- کیفیت مادربرد: قبل از اورکلاک کردن باید کیفیت مادربرد را هم بررسی کنید. برای انجام این روش به یک مادربرد قوی نیاز است.
- کاهش طول عمر سیستم: به دلیل افزایش گرمای تولید شده در دستگاه بعد از اورکلاک کردن ممکن است طول عمر قطعات کاهش پیدا کند.
چه زمانی اورکلاک کنیم؟
گاهی اوقات دستگاه به overclock نیاز پیدا میکند و شما میتوانید این کار را انجام دهید. گاهی اوقات هم خودتان به انجام این روش نیاز دارید. در ادامه به شما میگوییم بهترین زمان برای اورکلاک کردن چه زمانی است:
- زمانی که به قدرت و سرعت بیشتری از پردازنده نیاز دارید.
- زمانی که پردازنده قدیمی شده، اما توانایی تعویض کردن آن را ندارید.
- زمانی که میخواهید پروژههای سنگین انجام دهید.
- وقتی که مادربرد قوی و مناسبی روی سیستم دارید.
- فن و خنک کنندههای قوی روی دستگاه نصب هستند.
اگر این شرایط را نداشته باشید بهتر است این کار را انجام ندهید، زیرا ممکن است به کل سیستم آسیب وارد کنید.
مزایای اورلاک سی پی یو
اورکلاک کردن سی پی یو یک سری مزایا دارد. اکثر افراد هم به خاطر همین مزایا این کار را انجام میدهند. در ادامه به مزایای انجام این روش اشاره میکنیم:
- افزایش سرعت پردازنده: با انجام این کار سرعت پردازش عملیات سنگین افزایش پیدا میکند
- صرفه جویی در زمان: شما میتوانید پروژهها را در زمان کمتری انجام دهید
- بهبود عملکرد سیستم: عملکرد کلی سیستم بهبود پیدا میکند که باعث افزایش سرعت و کیفیت آن میشود
- صرفه جویی در هزینهها: به جای تعویض سی پی یو میتوانید عملکرد آن را با overclock کردن افزایش دهید که هزینهها را کاهش میدهد.
معایب اورلاک سی پی یو
Overclock کردن سیستم در کنار مزایای خود تعدادی معایب هم دارد که باید از آنها اطلاع داشته باشید. در ادامه به این موارد اشاره میکنیم:
- ابطال گارانتی: با انجام این کار گارانتی پردازنده باطل میشود و دیگر در صورت خرابی نمیتوانید از گارانتی استفاده کنید.
- ایجاد گرمای زیاد: با اورکلاک کردن گرمای بیشتری تولید میشود.
- کاهش طول عمر سیستم: به دلیل ایجاد گرمای زیادی ممکن است قطعات سیستم آسیب ببینند و طول عمر آنها کاهش پیدا کند.
- افزایش مصرف برق: با انجام این کار پردازنده به ولتاژ بیشتری نیاز خواهد داشت که مصرف برق را افزایش میدهد.
همچنین در مقاله چرا سی پی یو میسوزد می توانید اطلاعات بیشتری در این مورد به دست آورید.
روش های اورلاک کردن سی پی یو
روشهای مختلفی برای اورکلاک کردن سیستمهای کامپیوتری (مینی پی سی، تین کلاینت و یا زیروکلاینت) وجود دارد. در ادامه این روشها را به ترتیب اصولی و حرفهای بودن به شما معرفی میکنیم:
- اورکلاک کردن از طریق BIOS
در این روش که بهترین و پایدارترین روش است میتوانید ضریب فرکانس در پردازنده را افزایش دهید. همچنین میتوانید ولتاژ سی پی یو را به صورت کنترل شده تنظیم کنید تا مصرف برق خیلی زیادی نشود. علاوه بر اینها میتوانید میزان گرمای تولید شده و همچنین پاور دستگاه را کنترل کنید. البته انجام این روش نیازمند مهارت و دقت بالا است.
- اورکلاک کردن با نرم افزار
یکی دیگر از روشها برای انجام این کار استفاده از نرم افزارهای مختلف است. با این روش میتوانید فرکانس و ولتاژ پردازنده را بدون ورود به BIOS سیستم تغییر دهید. همچنین امکان تست سریع و بازگشت آسان به حالت پیشفرض وجود دارد. این روش ساده و امن است، اما پایداری کمتری نسبت به روش قبل دارد.
- اورکلاک کردن از طریق افزایش BCLK
در این روش میتوانید فرکانس پایه سیستم یا همان BCLK را افزایش دهید. این روش روی پردازنده، رم و سایر قطعات اثر میگذارد، ناپایدار است و فقط روی برخی سیستمهای خاص کار میکند.
- اورکلاک خودکار
بعضی از مادربردها و سی پی یوها امکان Auto overclock دارند؛ یعنی در صورت نیاز به صورت خودکار این کار را انجام میدهند. این روش کم ریسک تر است، به تنظیمات دستی نیاز ندارد و برای افرادی که ریسک پذیر نیستند مناسب است.
- اورکلاک کردن با Undervolt هوشمند
این روش جدیدترین متد برای اورکلاک کردن سیستم است. در این روش میتوانید فرکانس را بدون تغییر ولتاژ افزایش دهید. همچنین دمای دستگاه خیلی بالا نمیرود و برق کمتری هم مصرف میشود. این روش برای سیستمهایی که فن قوی ندارند و همچنین لپ تاپها بسیار مناسب است.
بهترین نرم افزار برای اورلاک سی پی یو
نرم افزارهای مختلفی برای اورکلاکینگ سیستمهای کامپیوتری وجود دارد. این روش برای افراد نیمه حرفهای مناسب است و به همین دلیل طرفداران زیادی دارد. در ادامه بهترین نرم افزارهای اورکلاک سی پی یو را به شما معرفی میکنیم:
- Intel Extreme Tuning Utility (Intel XTU)
این نرم افزار توسط شرکت اینتل توسعه یافته و بهترین نرم افزار برای اورکلاک کردن پردازندههای اینتل است. با کمک این نرم افزار میتوانید ولتاژ و فرکانس دستگاه را تنظیم کنید. همچنین دما و اطلاعات سخت افزار را به شما نمایش میدهد. شما میتوانید تنظیمات را روی این نرم افزار ذخیره کنید. اگر پردازنده اینتل دارید حتما برای گزینهای امن و دقیق به سراغ این نرم افزار بروید.
- AMD Ryzen Master
این نرم افزار را شرکت AMD برای پردازندههای Ryzen ارائه داده است. با استفاده از این نرم افزار میتوانید بر روی فرکانس هستهها، ولتاژ و توان مصرفی کنترل کامل داشته باشید. رابط کاربری برنامه هم خیلی ساده و قابل فهم است و به راحتی میتوانید از آن استفاده کنید. علاوه بر این ویژگیها امکان اورکلاک RAM و CPU با هم وجود دارد.
- ASUS AI Suite 3
شرکت ASUS این نرم افزار جامع را توسعه داده و میتوانید از آن برای اورکلاکینگ و تنظیم سیستم استفاده کنید. در این نرم افزار امکان کنترل فرکانس، ولتاژ و توان CPU وجود دارد. همچنین میتوانید بر روی فنها نظارت و مدیریت داشته باشید. این نرم افزار برای مادربردهای ASUS بسیار مناسب است.
سوالات متداول
- آیا اورکلاک کردن خوب است؟
بله، این کار بر روی برخی از سی پی یوها به خوبی جواب میدهد و باعث افزایش سرعت سیستم و بهبود عملکرد آن میشود. - آیا اورکلاک گارانتی را باطل میکند؟
بله، اورکلاک کردن پردازنده باعث ابطال گارانتی این قطعه میشود. - آیا اورکلاکبرگشت پذیر است؟
در بیشتر موارد اورکلاک به راحتی قابل برگشت است و میتوانید cpu را به حالت قبل برگردانید. - اورکلاک پردازنده مناسب چه کسانی است؟
افرادی که با کاهش سرعت سیستم مواجه هستند و میخواهند پروژه یا بازیهای سنگین اجرا کنند میتوانند این کار را انجام دهند. - چه زمانی باید سی پی یو را اورلاک کنیم؟
زمانی که فنهای قدرتمندی دارید، سرعت سیستم کاهش پیدا کرده یا نمیخواهید برای تعویض سی پی یو هزینه کنید میتوانید اورکلاک انجام دهید.